Mineralen zijn stoffen die je lichaam nodig heeft om goed te werken. Ze zitten in je botten, je bloed en je cellen. Zonder voldoende minerale stoffen kan je lichaam zijn taken niet goed uitvoeren. Toch weten veel mensen niet precies wat mineralen zijn, waar ze in zitten en wanneer je een tekort kunt krijgen. Dit blog legt het stap voor stap uit.
Wat mineralen doen in je lichaam
Je lichaam gebruikt mineralen voor allerlei processen. Calcium maakt je botten en tanden sterk. IJzer zorgt ervoor dat je bloed zuurstof kan vervoeren naar alle delen van je lichaam. Magnesium helpt je spieren ontspannen na inspanning. Kalium speelt een rol bij je hartslag en je bloeddruk. Zink ondersteunt je afweersysteem. Zo heeft elke stof een eigen taak. Het bijzondere is dat je lichaam de meeste van deze stoffen niet zelf aanmaakt. Je bent voor de aanvoer dus volledig afhankelijk van wat je eet en drinkt.
Macromineralen en spoorelementen
Niet alle minerale stoffen heb je in dezelfde hoeveelheid nodig. Voedingsdeskundigen maken daarom onderscheid tussen twee groepen. De eerste groep heet macromineralen. Hiervan heeft je lichaam grotere hoeveelheden nodig, zoals calcium, fosfor, magnesium, kalium, natrium en chloride. De tweede groep zijn de spoorelementen. Die heb je maar in heel kleine hoeveelheden nodig, maar ze zijn toch onmisbaar. Voorbeelden zijn jodium, selenium, koper, mangaan en fluoride. IJzer valt ook onder de spoorelementen, ook al hoor je er veel over. Een te lage inname van spoorelementen geeft al snel problemen, terwijl een teveel soms ook schadelijk kan zijn. De balans is dus belangrijk.
Waar je mineralen vandaan haalt
Groenten, fruit, zuivel, vlees, vis, noten en volkoren granen bevatten van nature minerale stoffen. Melk en kaas zijn goede bronnen van calcium. Spinazie, peulvruchten en rood vlees leveren ijzer. Bananen en aardappelen bevatten veel kalium. Noten en zaden zijn rijk aan magnesium. Zeevis en gejodeerd zout helpen je aan voldoende jodium. Bij een gevarieerd voedingspatroon krijgt de meeste mensen genoeg binnen. Toch zijn er groepen die extra oplettend moeten zijn. Zwangere vrouwen hebben meer ijzer en foliumzuur nodig. Veganisten missen soms bepaalde stoffen die vooral in dierlijke producten zitten. Ouderen nemen calcium en vitamine D minder goed op. In die gevallen kan een arts of diëtist adviseren om een supplement te nemen.
Wanneer je te weinig of te veel binnenkrijgt
Een tekort aan minerale stoffen merkt je niet altijd meteen. Bij ijzertekort kun je je moe voelen, bleek zien en snel buiten adem raken. Een tekort aan calcium over langere tijd verzwakt je botten, wat op latere leeftijd kan leiden tot botontkalking. Weinig magnesium kan spierkrampen veroorzaken. Te weinig jodium heeft invloed op je schildklier, wat weer gevolgen heeft voor je stofwisseling. Maar ook te veel van een stof kan problemen geven. Teveel natrium, bijvoorbeeld door veel zout te eten, verhoogt de bloeddruk. Teveel ijzer kan je lever en hart belasten. De sleutel zit in voldoende afwisseling in je voeding. Ga je supplementen gebruiken, overleg dan eerst met een arts of apotheker. Meer is zeker niet altijd beter.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen vitamines en mineralen?
Vitamines en mineralen zijn beide voedingsstoffen die je lichaam nodig heeft, maar ze zijn niet hetzelfde. Vitamines zijn organische stoffen die planten en dieren aanmaken. Mineralen zijn anorganische stoffen die van nature in de bodem en het water voorkomen. Je lichaam neemt ze allebei op via voeding, maar ze vervullen andere functies.
Kan je een tekort aan mineralen opsporen via een bloedtest?
Een tekort aan bepaalde minerale stoffen is inderdaad op te sporen via bloedonderzoek. Dat geldt zeker voor ijzer, calcium en natrium. Niet alle stoffen zijn even goed meetbaar in het bloed. Bij klachten die op een tekort kunnen wijzen, is het verstandig om naar de huisarts te gaan voor een test.
Zijn mineraalwater en kraanwater goede bronnen van mineralen?
Zowel mineraalwater als kraanwater bevatten minerale stoffen, maar de hoeveelheden verschillen per merk en per regio. Kraanwater in Nederland is van goede kwaliteit en bevat onder andere calcium en magnesium. Mineraalwater kan een aanvulling zijn, maar je haalt het grootste deel van je dagelijkse behoefte uit voeding.
Mogen kinderen ook supplementen met mineralen nemen?
Kinderen kunnen bij een gevarieerd voedingspatroon in de meeste gevallen alle benodigde stoffen uit eten halen. Extra supplementen zijn voor kinderen niet standaard nodig. Uitzonderingen zijn er bij specifieke ziektes, een eenzijdig dieet of op advies van een arts. Geef een kind nooit zomaar een supplement zonder overleg met een zorgverlener.
Geef een reactie