Antioxidanten zijn stoffen die je lichaam beschermen tegen schade van binnenuit. Je hoort de term vaak, maar wat doen deze beschermende stoffen nu precies? En waarom is het slim om er genoeg van binnen te krijgen? Dat lees je in deze blog. Gelukkig zijn de voedingsmiddelen die er vol mee zitten vaak gewoon lekker en goed te vinden in de supermarkt.
Wat vrije radicalen met je lichaam doen
Elke dag maakt je lichaam stofjes aan die cellen kunnen beschadigen. Deze stofjes heten vrije radicalen. Ze ontstaan gewoon door te ademen, te bewegen en te leven. Maar ook roken, stress en te veel zon zorgen voor meer vrije radicalen. Als er te veel van zijn, raken cellen beschadigd. Op de lange termijn kan dit bijdragen aan ziekten zoals kanker en hart- en vaatziekten. Beschermende voedingsstoffen kunnen dit proces vertragen of tegengaan door de vrije radicalen te neutraliseren. Ze vangen ze als het ware op voordat ze schade aanrichten.
Welke voedingsstoffen beschermen je cellen
Vitamine C en vitamine E zijn bekende beschermende voedingsstoffen. Vitamine C zit veel in sinaasappels, paprika en kiwi. Vitamine E vind je in noten, zaden en plantaardige oliën. Daarnaast zijn er bètacaroteen, selenium en polyfenolen. Polyfenolen zijn een grote groep plantaardige stoffen die veel voorkomen in thee, rode wijn, bessen en cacao. Ook het mineraal selenium speelt een rol. Het zit onder andere in vlees, vis en eieren. Al deze stoffen werken op hun eigen manier. De een beschermt vetten in de cel, de ander beschermt het celwater. Samen zorgen ze voor een brede bescherming.
De beste voedingsmiddelen om meer beschermende stoffen binnen te krijgen
Bessen staan bekend als een van de rijkste bronnen. Denk aan blauwe bessen, frambozen en aardbeien. Ze zitten boordevol kleurstoffen die ook beschermend werken. Donkere chocolade met veel cacao scoort ook hoog, net als groene thee en zwarte thee. Groenten als broccoli, spinazie en boerenkool zijn uitstekende keuzes. Tomaten bevatten lycopeen, een stof die vrijkomt bij verhitting. Tomatensaus is daardoor zelfs rijker aan lycopeen dan een rauwe tomaat. Ook kruiden en specerijen zoals oregano, kaneel en kurkuma bevatten opvallend veel beschermende stoffen. Variatie in je voeding is het beste wat je kunt doen. Wie elke dag verschillende groenten, fruit en peulvruchten eet, krijgt automatisch een breed palet binnen.
Voedingssupplementen versus gewone voeding
Veel mensen vragen zich af of een supplement net zo goed werkt als echte voeding. Onderzoek laat zien dat dit niet het geval is. In echte voeding werken honderden stoffen samen. Die wisselwerking is moeilijk na te maken in een pil. Bovendien hebben sommige supplementen in hoge doses juist een negatief effect. Zo bleek bètacaroteen in pilvorm bij zware rokers het risico op longkanker te verhogen in plaats van te verlagen. Dat is een goed voorbeeld van waarom meer niet altijd beter is. Het Voedingscentrum raadt dan ook aan om beschermende stoffen zoveel mogelijk uit gewone voeding te halen. Een gezond en gevarieerd voedingspatroon, met veel groenten en fruit, geeft je lichaam wat het nodig heeft zonder dat je extra pillen hoeft te slikken.
Veelgestelde vragen
Hoeveel groenten en fruit heb je per dag nodig voor genoeg beschermende stoffen?
Het advies is om elke dag minimaal 250 gram groenten en twee stuks fruit te eten. Wie dat haalt met verschillende soorten, krijgt automatisch een brede mix van beschermende voedingsstoffen binnen. Variatie is daarbij belangrijker dan grote hoeveelheden van één soort.
Zijn beschermende stoffen uit thee net zo waardevol als die uit groenten?
Thee, en dan vooral groene thee, bevat inderdaad veel polyfenolen. Maar thee vervangt groenten niet. Groenten leveren naast beschermende stoffen ook vezels, vitamines en mineralen. Thee kan een goede aanvulling zijn, maar is geen vervanging voor gevarieerde voeding.
Gaat de werking van beschermende stoffen verloren bij het koken?
Dat hangt af van de stof. Vitamine C is gevoelig voor warmte en lost op in water. Kook je groenten kort en in weinig water, dan blijft er meer van over. Lycopeen uit tomaten komt juist beter beschikbaar na verhitting. Stomen is over het algemeen een goede manier om veel voedingswaarde te bewaren.
Kunnen kinderen ook baat hebben bij voeding met veel beschermende stoffen?
Ja, ook voor kinderen is gevarieerde voeding met veel groenten en fruit goed. De beschermende stoffen dragen bij aan een gezonde ontwikkeling en een weerbaar lichaam. Speciale supplementen zijn voor gezonde kinderen met een gevarieerd voedingspatroon niet nodig.
Geef een reactie