Glutenvrij brood ligt in steeds meer supermarkten en bakkerijen, maar niet iedereen weet precies wat het inhoudt of wanneer het nuttig is. Gluten zijn eiwitten die van nature voorkomen in tarwe, rogge en gerst. Bij mensen met coeliakie of een glutenintolerantie zorgen die eiwitten voor klachten in de darmen. Voor hen is brood zonder gluten geen trend, maar een noodzaak. Toch kiezen ook mensen zonder intolerantie er soms voor. Begrijpelijk, want er is veel te vinden over dit onderwerp. Maar wat klopt er nu eigenlijk van?
Wanneer je dit soort brood echt nodig hebt
Mensen met coeliakie kunnen geen gluten verdragen. Zodra zij gluten eten, reageert het immuunsysteem en raken de darmwand en de darmvlokken beschadigd. Dit leidt tot klachten zoals buikpijn, diarree en vermoeidheid. Voor deze groep is het eten van brood zonder gluten de enige oplossing. Naast coeliakie bestaat er ook een niet-coeliakie glutensensitiviteit, waarbij mensen klachten ervaren zonder dat er aantoonbare darmschade optreedt. Ook zij voelen zich beter zonder gluten. Een arts of diëtist kan helpen bepalen of jij tot een van deze groepen behoort. Zonder diagnose heeft het weglaten van gluten voor de meeste mensen geen aangetoond gezondheidsvoordeel.
Welke ingrediënten worden gebruikt in glutenvrij brood
Omdat tarwebloem niet gebruikt mag worden, maken bakkers gebruik van andere grondstoffen. Rijstmeel, maïszetmeel, boekweit, tapioca en aardappelzetmeel zijn veelgebruikte vervangers. Van nature zijn ook quinoa, amarant en sorghum glutenvrij. Sommige fabrikanten voegen bindmiddelen toe zoals xanthaangom, omdat gluten normaal gesproken zorgen voor de structuur en elasticiteit van brood. Zonder die binding zou een glutenvrij brood snel kruimelen of inzakken. De samenstelling verschilt sterk per merk en per type. Dat betekent dat het ene brood veel zetmeel bevat en weinig vezels, terwijl een ander juist rijker is aan voedingsstoffen. Lezen op het etiket loont dan ook.
Voedingswaarde vergeleken met gewoon brood
Veel mensen denken dat brood zonder gluten automatisch gezonder is. Dat is niet altijd zo. Regulier volkorenbrood bevat doorgaans meer vezels, ijzer en B-vitaminen dan een gemiddeld glutenvrij alternatief. Dat komt doordat veel glutenvrije broden gemaakt worden van geraffineerde meelsoorten die arm zijn aan voedingsstoffen. Tegelijk zijn er ook glutenvrije varianten op basis van volle granen en zaden die nutritioneel heel goed scoren. Boekweitbrood of brood op basis van havermout, mits gecertificeerd glutenvrij, zijn hier goede voorbeelden van. Het gaat dus niet om de categorie als geheel, maar om de specifieke samenstelling van het product dat je koopt. Wie bewust eet, vergelijkt producten en kiest voor een variant met veel vezels en weinig toegevoegde suikers.
Zelf bakken of kopen in de winkel
Glutenvrije broden zijn verkrijgbaar als dagvers brood, maar ook als houdbaar verpakt brood en als broodmix waarmee je zelf aan de slag gaat. Zelf bakken geeft je de meeste controle over de ingrediënten. Je kiest zelf welke meelsoorten je combineert en kunt suiker, zout en vetten beperken. Er zijn kant-en-klare broodmixen in de handel die het proces makkelijker maken. Dagvers brood smaakt vaak beter dan het houdbare alternatief, maar is niet overal te koop. Houdbaar brood is handig om in huis te hebben, al is de textuur soms droger of compacter. Supermarkten en reformzaken hebben het aanbod de afgelopen jaren flink uitgebreid. Bij grote supermarktketens vind je tegenwoordig meerdere soorten in het schap, van wit tot meergranen en van klein formaat tot heel brood.
Veelgestelde vragen
Is havermout glutenvrij?
Gewone havermout bevat van zichzelf geen gluten, maar wordt vaak verwerkt in fabrieken waar ook tarwe, gerst of rogge aanwezig zijn. Daardoor kan besmetting optreden. Voor mensen met coeliakie is het daarom belangrijk om uitsluitend gecertificeerde glutenvrije havermout te kopen. Die is apart geproduceerd en getest op de aanwezigheid van gluten.
Mag je glutenvrij brood eten als je geen intolerantie hebt?
Je mag glutenvrij brood eten zonder intolerantie, maar het biedt geen gezondheidsvoordeel als je gluten gewoon verdraagt. Sommige varianten bevatten minder vezels dan gewoon volkorenbrood. Als je bewust eet, is volkorenbrood met gluten voor de meeste mensen een goede keuze. Glutenvrije producten zijn er in de eerste plaats voor mensen die gluten om medische redenen moeten vermijden.
Hoe bewaar je glutenvrij brood het beste?
Glutenvrij brood droogt sneller uit dan gewoon brood. Bewaar het daarom goed afgesloten op een koele plek of snijd het voor en vries het in. Vanuit de vriezer opgewarmd in de broodrooster geeft een goede textuur terug. Houdbaar verpakt brood mag je bewaren volgens de aanwijzingen op de verpakking, maar eet het na openen zo snel mogelijk op.
Wat is het verschil tussen glutenvrij en tarwevrij brood?
Tarwevrij brood bevat geen tarwe, maar kan nog wel andere glutenbevattende granen bevatten zoals rogge of gerst. Glutenvrij brood bevat geen van de granen die gluten leveren. Voor mensen met coeliakie is alleen een product met het officiële glutenvrij-keurmerk veilig, want dat garandeert dat het minder dan 20 milligram gluten per kilogram bevat.
Geef een reactie