Het keto dieet is de laatste jaren een van de bekendste voedingspatronen geworden. Veel mensen proberen het om af te vallen, maar ook bij bepaalde ziektes wordt dit dieet soms ingezet. De basis is simpel: je eet nauwelijks koolhydraten en juist veel vetten. Dat klinkt misschien vreemd, maar er zit een duidelijke reden achter. Als je lichaam bijna geen koolhydraten binnenkrijgt, zoekt het een andere energiebron. Het schakelt dan over op vet. Dit proces heet ketose, en het is precies waar de naam van dit eetpatroon vandaan komt.
Zo werkt het ketogeen eetpatroon in je lichaam
Normaal gesproken gebruikt je lichaam koolhydraten als brandstof. Die worden omgezet in glucose, en glucose geeft je cellen energie. Bij een ketogeen eetpatroon krijg je per dag maar 20 tot 50 gram koolhydraten binnen. Ter vergelijking: een paar boterhammen bevatten al snel meer dan dat. Doordat er zo weinig glucose beschikbaar is, begint je lever vetten af te breken. Daarbij ontstaan zogeheten ketonlichamen. Die ketonlichamen nemen de rol van glucose over en voeden je hersenen en spieren. Je lichaam raakt hierdoor in een staat van ketose. Dit duurt meestal een paar dagen tot een week, afhankelijk van hoe strikt je het volhoudt en hoe je lichaam reageert.
Wat je wel en niet eet bij dit dieet
Een dagmenu bij dit eetpatroon ziet er heel anders uit dan wat de meeste mensen gewend zijn. Vlees, vis, eieren, kaas, noten en olijfolie zijn goede keuzes. Groenten met weinig koolhydraten, zoals spinazie, courgette en broccoli, passen er ook goed in. Wat je juist vermijdt, is alles met veel koolhydraten: brood, pasta, rijst, aardappelen, suiker en de meeste soorten fruit. Dat zijn grote aanpassingen voor wie gewend is aan een doorsnee westerse maaltijd. Eiwitten eet je bij dit dieet met mate, want te veel eiwit kan de ketose verstoren. Het gaat dus niet alleen om het weglaten van koolhydraten, maar ook om een bewuste balans tussen vet en eiwit.
Voor wie wordt dit dieet ingezet
Het ketogeen dieet is al tientallen jaren bekend als medische behandeling. Het UMC Utrecht en andere ziekenhuizen passen het toe bij kinderen en volwassenen met ernstige epilepsie die niet goed reageert op medicijnen. Bij een groot deel van deze patiënten neemt het aantal aanvallen aantoonbaar af. Daarnaast gebruiken veel mensen buiten de medische wereld dit eetpatroon om gewicht te verliezen. Door de hoge vetinname en het gebrek aan koolhydraten blijf je vaak lang verzadigd, wat het makkelijker maakt om minder te eten. Ook voor mensen met diabetes type 2 wordt het soms overwogen, omdat het de bloedsuikerspiegel kan verlagen. Toch is het verstandig om dit altijd eerst met een arts of diëtist te bespreken, zeker als je een aandoening hebt of medicijnen gebruikt.
Mogelijke nadelen en aandachtspunten
De overstap naar dit vetrijke eetpatroon gaat niet altijd zonder klachten. In de eerste week ervaren veel mensen hoofdpijn, vermoeidheid, duizeligheid en concentratieproblemen. Dit noemen ze wel de “ketogriep”. Deze klachten zijn tijdelijk en verdwijnen meestal als het lichaam gewend is aan de nieuwe brandstof. Op de lange termijn kunnen er tekorten ontstaan aan bepaalde vitamines en mineralen, omdat veel vezelrijke en voedzame voedingsmiddelen worden weggelaten. Denk aan magnesium, kalium en vitamine C. Wie dit dieet lang volhoudt, doet er goed aan om goed te letten op voldoende variatie en eventueel een supplement te gebruiken. Ook is het voor sommige mensen sociaal gezien lastig, omdat het in veel situaties moeilijk is om strikt koolhydraatarm te eten.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het voordat je lichaam in ketose raakt?
Je lichaam raakt meestal binnen twee tot zeven dagen in ketose, als je je strikt houdt aan de koolhydraatbeperking van maximaal 20 tot 50 gram per dag. Hoelang het precies duurt, verschilt per persoon. Beweging kan het proces iets versnellen.
Mag je alcohol drinken als je ketogeen eet?
Alcohol past slecht bij een ketogeen eetpatroon. De meeste alcoholische dranken bevatten koolhydraten, waardoor je snel boven de dagelijkse limiet uitkomt. Droge wijnen en sterke drank bevatten minder koolhydraten, maar ook die kunnen de ketose vertragen of onderbreken.
Is het ketogeen eetpatroon geschikt voor kinderen?
Bij kinderen met moeilijk behandelbare epilepsie wordt dit eetpatroon soms medisch ingezet onder begeleiding van een gespecialiseerd team. Voor gezonde kinderen is het niet aanbevolen, omdat ze in hun groei juist een gevarieerd voedingspatroon nodig hebben met voldoende koolhydraten.
Kom je weer aan als je stopt met dit dieet?
Als je stopt met het ketogeen eetpatroon en terugkeert naar je oude manier van eten, is de kans groot dat je het verloren gewicht gedeeltelijk terugkrijgt. Dat heeft te maken met het herstel van de glycogeenvoorraden in je spieren, die ook vocht vasthouden. Een geleidelijke overgang naar een gezond eetpatroon helpt om dit te beperken.
Geef een reactie