Van noten tot koemelk: er zijn veel voedingsmiddelen die een allergische reactie kunnen veroorzaken. In principe kan elk voedingsmiddel dat eiwitten bevat een voedselallergie veroorzaken. Toch zijn er een paar voedselallergieën die veel vaker voorkomen dan andere. In dit overzicht lees je welke dat zijn, hoe ze werken en wat je eraan kunt herkennen.
Hoe werkt een voedselallergie?
Bij een voedselallergie herkent je afweersysteem een bepaald eiwit in voedsel niet als onschadelijk. Het systeem reageert dan alsof er gevaar is en maakt antistoffen aan. Dit zorgt voor klachten zoals jeuk, uitslag, buikpijn, misselijkheid of in ernstige gevallen een anafylactische reactie. Belangrijk om te weten: je reageert altijd op het eiwit in het voedingsmiddel, soms zelfs al op hele kleine sporen ervan.
Een voedselallergie verschilt van een voedselintolerantie. Bij een intolerantie, zoals bij lactose-intolerantie, gaat het om een andere reactie in het lichaam, niet om het afweersysteem. Het verschil is belangrijk, want bij een echte allergie kunnen de reacties sneller en ernstiger zijn.
Welke voedselallergieën zijn er het meest?
Volgens het UMC Utrecht zijn de vijf meest voorkomende voedselallergieën die voor noten, pinda’s, eieren, koemelk en groente en fruit. Hieronder lees je per categorie wat je moet weten.
De belangrijkste allergieën op een rij
Noten
Een allergie voor noten, zoals walnoten, cashewnoten of amandelen, is een van de bekendste voedselallergieën. Reacties kunnen snel en hevig zijn. Noten zitten verwerkt in veel producten, zoals koeken, sauzen en chocolade. Goed etiketten lezen is daarom nodig.
Pinda’s
Pinda’s zijn geen echte noten maar peulvruchten, maar de allergie erop is vergelijkbaar. Een pinda-allergie kan zelfs bij kleine hoeveelheden al ernstige klachten geven. Mensen met deze allergie dragen vaak een EpiPen bij zich voor noodgevallen.
Eieren
Ei-allergie komt vooral voor bij jonge kinderen. Vaak verdwijnt de allergie als een kind ouder wordt, maar dat is niet altijd zo. Eieren zitten verborgen in veel producten zoals pasta, gebak en sauzen.
Koemelk
Een allergie voor koemelk is niet hetzelfde als lactose-intolerantie. Bij koemelkallergie reageert het lichaam op de eiwitten in melk, niet op de melksuiker lactose. Deze allergie komt relatief veel voor bij baby’s en jonge kinderen en gaat bij velen over naarmate ze ouder worden.
Groente en fruit
Een allergie voor groente en fruit is vaak gekoppeld aan een pollenallergie. Dit heet het orale allergiesyndroom. Je krijgt dan jeuk of tintelingen in de mond na het eten van rauw fruit of groente, zoals appels, kersen of selderij. Gekookt of verwarmd voedsel geeft dan soms minder klachten.
Andere voedselallergieën die voorkomen
Naast de meest voorkomende zijn er meer voedselallergieën mogelijk. Denk aan:
- Vis en schaal- en schelpdieren, zoals garnalen, kreeft of zalm
- Tarwe, waarbij het afweersysteem reageert op tarwe-eiwitten (dit is anders dan coeliakie)
- Soja, dat veel verwerkt zit in kant-en-klaarmaaltijden en vleesvervangers
- Sesamzaad, een allergie die de laatste jaren vaker wordt herkend
- Mosterd, selderij en lupine, die op verpakkingen verplicht vermeld moeten worden
De Europese wetgeving verplicht fabrikanten om veertien grote allergenen op voedseletiketten te vermelden. Dit helpt mensen met een allergie om veilig boodschappen te doen.
Hoe weet je of je een voedselallergie hebt?
Krijg je steeds klachten na het eten van een bepaald voedingsmiddel? Dan is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Die kan je doorverwijzen naar een allergoloog. Een allergoloog kan via een huidtest of bloedonderzoek bepalen of je allergisch bent en voor welk voedingsmiddel. Stel een diagnose nooit zelf en ga niet zomaar voedingsmiddelen weglaten zonder begeleiding van een arts of diëtist.
Leven met een voedselallergie
Een voedselallergie vraagt om alertheid, maar het is goed te managen. Lees altijd de ingrediëntenlijst op verpakkingen, ook als je een product al vaker hebt gekocht, want recepturen kunnen veranderen. Vertel in restaurants over je allergie en vraag naar de ingrediënten. Als je een ernstige allergie hebt, bespreek dan met je arts of een noodmedicijn voor jou nodig is.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een voedselallergie en een voedselintolerantie?
Bij een voedselallergie reageert het afweersysteem op een eiwit in voedsel. Dit kan snel en ernstig verlopen. Bij een voedselintolerantie, zoals lactose-intolerantie, gaat het om een andere reactie in het spijsverteringssysteem. Klachten bij een intolerantie zijn vervelend, maar zelden gevaarlijk.
Kan een voedselallergie later in je leven ontstaan?
Ja, een voedselallergie kan ook als volwassene ontstaan, ook als je dat voedsel altijd zonder problemen hebt gegeten. Omgekeerd verdwijnen sommige allergieën, zoals een koemelkallergie, bij kinderen vaak vanzelf naarmate ze ouder worden.
Welke veertien allergenen moeten verplicht op een etiket staan?
De Europese wetgeving verplicht dat veertien allergenen op voedselverpakkingen worden vermeld. Dat zijn onder andere gluten (tarwe, rogge, gerst), schaaldieren, eieren, vis, pinda’s, soja, melk, noten, selderij, mosterd, sesamzaad, zwaveldioxide en sulfiet, lupine en weekdieren.
Is een pinda-allergie hetzelfde als een notenallergie?
Nee, pinda’s zijn botanisch gezien geen noten maar peulvruchten. Een pinda-allergie en een notenallergie zijn twee aparte allergieën. Iemand met een pinda-allergie is niet automatisch ook allergisch voor noten, al kan dat wel tegelijk voorkomen.
Geef een reactie